KuRaNYi
05-09-2007, 12:13 AM
Linux da neden a: b: c: d: yok?
Uzun bir süreden beri Windows kullanıyorum. Linux'u biraz inceledim veA: C: D: gibi disk bölümlerinin olmadığını gördüm. Bana ilginç geldi.Benim şuanda kullanmakta olduğum diskimdeki bölümlerin(partition'ların) dizilişi şöyle:
A: Disket sürücüm.
C: Windows2000'i yüklemiş olduğum bölüm.
D: MP3'lerimi, yedeklerimi vs tuttuğum bölüm.
E: CD-ROM sürücüm.
F: USB diskim [1].
Linux'daki bölümlerin mantığını anlamamda bana yardımcı olabilir misiniz?
[1] 64MB'lık INCA marka bir USB disk. "USB bellek" de deniyor sanırım.Kalem kadar bi büyüklüğü var. Bu USB diskimi bilgisayarımın USB portunataktığımda, Windows'um bunu anında algılayıp, Masaüstü'mdekiBilgisayarım'a F: bölümünü açıyor. Bu USB diskimin içindeki tümdosyalarıma artık Bilgisayarım'daki F: bölümünden erişebiliyoroluyorum. USB diskimi bilgisayarımın USB portundan çıkardığımda ise,Windows'um bunu anında algılayıp, Bilgisayarım'daki F: bölümünükaldırıyor. USB diskimdeki dosyalarım hala diskin içinde kayıtlıdurumda kalıyor tabi. Tabiatta, birçok farklı Linux İşletim Sistemi "türü" var (Mandrake,Suse, RedHat, FreeBSD...). Yine bir Linux İşletim Sistemi olan RedHatİşletim Sistemini baz alarak anlatacağım.
Bir Linux işletim sistemi, yüklü olduğu bilgisayarın her türlü donanımaygıtına bazı isimler verir. Bu isimler "/dev/..." ile başlayan dosyaisimleridir. Yani; belirli aygıtlara yönlendirilmiş olan, "yönlendirmedosyaları" gibi düşünmek mümkün. Sırasıyla, Linux'un, sık kullanılandepolama aygıtlarını nasıl isimlendirdiğine bakalım;
Sabitdisklerde (HDD);
_____________________
Elimizde iki adet sabitdisk olsaydı ve bunu RedHat'a verseydik, RedHat bu disklere şu isimleri verecektir:
Birinci sabitdiske : /dev/hda
İkinci sabitdiske : /dev/hdb
/dev/hdc, /dev/hdd, /dev/hde, /dev/hdf... diye devam eder.
Görüldüğü gibi sadece sondaki bir harf değişiyor. Gerisi aynı. Devaledelim; birinci sabitdiskte iki tane bölüm varsa (C: ve D, RH bunlaraşu isimleri
verir;
C: bölümüne -> dev/hda1
D: bölümüne -> dev/hda2
görüldüğü gibi, sadece sondaki bir sayı değişiyor. Eğer, Linux'da da"format" komutu olsaydı ve bu birinci sabitdisk içindeki 2. bölümü (Dformatlamak
isteseydik
format /dev/hda2
komutunu vermemiz gerekirdi. Peki (anakart üzerine takım sırasına göre)5. sabitdisk üzerindeki (sabitdisk üzerindeki diziliş sırasına göre) 6.bölümü
formatlamak için? :
format /dev/hde6
Disket sürücülerinde (floppy);
______________________________
RedHat yüklü bir bilgisayarda bir adet disket sürücüsü takılı ise, RedHat Linux bu disket sürücüsüne şu ismi verecektir;
/dev/fd0
eğer aynı bilgisayar üzerine iki adet disket sürücüsütakılı ise, RedHat ikinci disket sürücüsüne
/dev/fd1
ismini verecektir. /dev/fd2, /dev/fd3, /dev/fd4... diye devam eder. Değişen sadece sondaki rakamdır.
CD-ROM sürücülerinde;
____________________
RedHat yüklü bir bilgisayarda bir adet CD_ROM sürücüsü takılı ise, RedHat Linux bu CD-ROM sürücüsüne şu ismi verecektir;
/dev/cdrom
Bu CD-ROM sürücüsündeki CD'yi çıkarmak için :
eject /dev/cdrom
komutunu vermek gerekir.
USB disklerde;
______________
RedHat Linux yüklü bir bilgisayarda, USB portlarına bir adet USB disk takılı ise, RedHat Linux USB diske şu ismi verecektir;
/dev/sda1
eğer aynı bilgisayar üzerinde iki adet USB disk var ise, RedHat ikinci USB diske
/dev/sda2
ismini verecektir. Bu /dev/sda3, /dev/sda4, /dev/sda5... diye devam eder. Değişen sadece sondaki rakamdır.
Genel bilgi;
____________
Linux'da bir sabitdisk üzerindeki bir bölüme bir dosya kaydedebilmenizveya bu bölümdeki bir dosyaya ulaşabilmeniz için, bu bölümü birkılasöre
yönlendirmeniz gerekir. Örneğin; elimizdeki bir adet sabitdiskin 3. bölümünü (/dev/hda3)
/mnt/disk1bolum3
kılasörüne yönlendirmek için, Linux komut istemine [1] "root" [2] olarak giriş yapıp
mount /dev/hda3 /mnt/disk1bolum3
komutunu vermeniz gerekir. Tabi, /mnt/disk1bolum3 kılasörünün daha önceoluşturulmuş olması gerekir ("mkdir" komutu ile). Eğer bu "mount"komutu hata/uyarı
mesajı vermez ise, sabitdiskimizdeki bu 3. bölüm, /mnt/disk1bolum3kılasörüne başarıyla yönlendirilmiş demektir. Bu aşamadan sonra, artık/mnt/disk1bolum3
kılasörüne kopyalayacağınız her dosya, sabitdiskimizin 3. bölümünekaydedilir. Söz konusu bölümde varolan olan dosyalara da yine bukılasörden
erişebilirsiniz. İşin güzel tarafı, bu bölümü, başka kılasörlere deyönlendirebilirsiniz. Mesela, masaüstünüzdeki bir kılasöre. Nasıl?Faydalı olabilir değil
mi... Windows'un mantığı ile düşünürsek, C: D: E: gibi birden fazla harfin, aynı sabitdisk bölümüne atanmış olması gibi.
> A: Disket sürücüm.
/dev/fdo
> C: Windows2000'i yüklemiş olduğum bölüm.
/dev/hda1
> D: MP3'lerimi, yedeklerimi vs tuttuğum bölüm.
/dev/hda2
> E: CD-ROM sürücüm.
/dev/cdrom
> F: USB diskim.
/dev/sda1
> ...
> [1] 64MB'lık INCA marka bir USB disk. "USB bellek" de deniyor
> sanırım. Kalem kadar bi büyüklüğü var. Bu USB diskimi bilgisayarımın USB
> portuna taktığımda, Windows'um bunu anında algılayıp, Masaüstü'mdeki
> Bilgisayarım'a F: bölümünü açıyor. Bu USB diskimin içindeki tüm dosyalarıma
> artık Bilgisayarım'daki F: bölümü
> ...
RedHat İşletim sisteminin kurulu olduğu bir bilgisayara bir USB diskitakarsanız, Windows2000'de olduğu gibi, otomatik olarak kullanıma hazırhale gelmez
(RedHat'ın öntanımlı ayarları ile). Kullanılabilir hale gelmesi için;komut isteminde [1] aşağıdaki iki satır komuta benzer komut(lar)yazmanız gerekir :
mkdir /mnt/usbdiskim
(/mnt/usbdiskim kılasörünü yarat [3])
mount /dev/sda1 /mnt/usbdiskim
(birinci USB diskimin içeriğini /mnt/usbdiskim kılasörüne bağla)
Önemli;
_______
1) CD-ROM sürücünüzdeki CD'yi veya disket sürücünüzdeki disketi güvenlibir şekilde çıkarmak için (sistemden ayırmak için), "umount" komutunu,ilgili aygıtın ismi ile birlikte kullanmalısınız.
umount /dev/fd0
umount /dev/cdrom
gibi.
2) "mount" komutu ile bir kılasöre yönlendirilen bir depolama aygıtını,bilgisayar yeniden başlatıldığında, o dizine "mount" komutu ile tekrarbağlamanız gerekir. Bu bağlama işlemini RedHat'ın kendisinin yapmasınıisterseniz; "/etc/fstab" dosyasının sonuna, ilgili aygıtın adını veyönlendirileceği kılasörün adresini eklemelisiniz.
3) "mount" komutu ile gerçekleştirdiğiniz yönlendirmelerde Türkçekarakter sorunları yaşıyorsanız, bölümünüzün /etc/fstab dosyasındakiilgili satirina SSS adresinde [4] belirtildiği gibi
iso-8859-9 ve codepage=857
parametrelerini de eklemeyi deneyin [5]. Tam bir tavsiye isterseniz,
quiet,iocharset=iso8859-9,umask=007,codepage=857,nodev ,noexec
parametrelerinin hepsini ekleyin [6].
[1] Linux'ta komut istemine (terminale) gitmek için Ctrl+Alt+F[1-6] tuşlarından birine basmanız gerekir.
[2] "root" isimli kullanıcı, Linux sistemlerinde, en yüksek düzeydeyetkiye sahip olan kullanıcı olarak bilinir (Windows sistemlerindeki"Administrator"
kullanıcısı gibi). Engel tanımaz. Sistem tarafından kullanmakta olan dosyaları bile silebilir (ben hiç denemedim).
[3] Siz farklı bir kılasör de kullanabilirsiniz tabi. Ama, haricidepolama aygıtları (sabitdiskler, disket sürücüleri, cd-romsürücüleri...), Linux'da
genelde /mnt/ kılasörü altındaki, o iş için boş bekleyen kılasörlere yönlendirilirler. Gelenekler genelde faydalıdır.
Uzun bir süreden beri Windows kullanıyorum. Linux'u biraz inceledim veA: C: D: gibi disk bölümlerinin olmadığını gördüm. Bana ilginç geldi.Benim şuanda kullanmakta olduğum diskimdeki bölümlerin(partition'ların) dizilişi şöyle:
A: Disket sürücüm.
C: Windows2000'i yüklemiş olduğum bölüm.
D: MP3'lerimi, yedeklerimi vs tuttuğum bölüm.
E: CD-ROM sürücüm.
F: USB diskim [1].
Linux'daki bölümlerin mantığını anlamamda bana yardımcı olabilir misiniz?
[1] 64MB'lık INCA marka bir USB disk. "USB bellek" de deniyor sanırım.Kalem kadar bi büyüklüğü var. Bu USB diskimi bilgisayarımın USB portunataktığımda, Windows'um bunu anında algılayıp, Masaüstü'mdekiBilgisayarım'a F: bölümünü açıyor. Bu USB diskimin içindeki tümdosyalarıma artık Bilgisayarım'daki F: bölümünden erişebiliyoroluyorum. USB diskimi bilgisayarımın USB portundan çıkardığımda ise,Windows'um bunu anında algılayıp, Bilgisayarım'daki F: bölümünükaldırıyor. USB diskimdeki dosyalarım hala diskin içinde kayıtlıdurumda kalıyor tabi. Tabiatta, birçok farklı Linux İşletim Sistemi "türü" var (Mandrake,Suse, RedHat, FreeBSD...). Yine bir Linux İşletim Sistemi olan RedHatİşletim Sistemini baz alarak anlatacağım.
Bir Linux işletim sistemi, yüklü olduğu bilgisayarın her türlü donanımaygıtına bazı isimler verir. Bu isimler "/dev/..." ile başlayan dosyaisimleridir. Yani; belirli aygıtlara yönlendirilmiş olan, "yönlendirmedosyaları" gibi düşünmek mümkün. Sırasıyla, Linux'un, sık kullanılandepolama aygıtlarını nasıl isimlendirdiğine bakalım;
Sabitdisklerde (HDD);
_____________________
Elimizde iki adet sabitdisk olsaydı ve bunu RedHat'a verseydik, RedHat bu disklere şu isimleri verecektir:
Birinci sabitdiske : /dev/hda
İkinci sabitdiske : /dev/hdb
/dev/hdc, /dev/hdd, /dev/hde, /dev/hdf... diye devam eder.
Görüldüğü gibi sadece sondaki bir harf değişiyor. Gerisi aynı. Devaledelim; birinci sabitdiskte iki tane bölüm varsa (C: ve D, RH bunlaraşu isimleri
verir;
C: bölümüne -> dev/hda1
D: bölümüne -> dev/hda2
görüldüğü gibi, sadece sondaki bir sayı değişiyor. Eğer, Linux'da da"format" komutu olsaydı ve bu birinci sabitdisk içindeki 2. bölümü (Dformatlamak
isteseydik
format /dev/hda2
komutunu vermemiz gerekirdi. Peki (anakart üzerine takım sırasına göre)5. sabitdisk üzerindeki (sabitdisk üzerindeki diziliş sırasına göre) 6.bölümü
formatlamak için? :
format /dev/hde6
Disket sürücülerinde (floppy);
______________________________
RedHat yüklü bir bilgisayarda bir adet disket sürücüsü takılı ise, RedHat Linux bu disket sürücüsüne şu ismi verecektir;
/dev/fd0
eğer aynı bilgisayar üzerine iki adet disket sürücüsütakılı ise, RedHat ikinci disket sürücüsüne
/dev/fd1
ismini verecektir. /dev/fd2, /dev/fd3, /dev/fd4... diye devam eder. Değişen sadece sondaki rakamdır.
CD-ROM sürücülerinde;
____________________
RedHat yüklü bir bilgisayarda bir adet CD_ROM sürücüsü takılı ise, RedHat Linux bu CD-ROM sürücüsüne şu ismi verecektir;
/dev/cdrom
Bu CD-ROM sürücüsündeki CD'yi çıkarmak için :
eject /dev/cdrom
komutunu vermek gerekir.
USB disklerde;
______________
RedHat Linux yüklü bir bilgisayarda, USB portlarına bir adet USB disk takılı ise, RedHat Linux USB diske şu ismi verecektir;
/dev/sda1
eğer aynı bilgisayar üzerinde iki adet USB disk var ise, RedHat ikinci USB diske
/dev/sda2
ismini verecektir. Bu /dev/sda3, /dev/sda4, /dev/sda5... diye devam eder. Değişen sadece sondaki rakamdır.
Genel bilgi;
____________
Linux'da bir sabitdisk üzerindeki bir bölüme bir dosya kaydedebilmenizveya bu bölümdeki bir dosyaya ulaşabilmeniz için, bu bölümü birkılasöre
yönlendirmeniz gerekir. Örneğin; elimizdeki bir adet sabitdiskin 3. bölümünü (/dev/hda3)
/mnt/disk1bolum3
kılasörüne yönlendirmek için, Linux komut istemine [1] "root" [2] olarak giriş yapıp
mount /dev/hda3 /mnt/disk1bolum3
komutunu vermeniz gerekir. Tabi, /mnt/disk1bolum3 kılasörünün daha önceoluşturulmuş olması gerekir ("mkdir" komutu ile). Eğer bu "mount"komutu hata/uyarı
mesajı vermez ise, sabitdiskimizdeki bu 3. bölüm, /mnt/disk1bolum3kılasörüne başarıyla yönlendirilmiş demektir. Bu aşamadan sonra, artık/mnt/disk1bolum3
kılasörüne kopyalayacağınız her dosya, sabitdiskimizin 3. bölümünekaydedilir. Söz konusu bölümde varolan olan dosyalara da yine bukılasörden
erişebilirsiniz. İşin güzel tarafı, bu bölümü, başka kılasörlere deyönlendirebilirsiniz. Mesela, masaüstünüzdeki bir kılasöre. Nasıl?Faydalı olabilir değil
mi... Windows'un mantığı ile düşünürsek, C: D: E: gibi birden fazla harfin, aynı sabitdisk bölümüne atanmış olması gibi.
> A: Disket sürücüm.
/dev/fdo
> C: Windows2000'i yüklemiş olduğum bölüm.
/dev/hda1
> D: MP3'lerimi, yedeklerimi vs tuttuğum bölüm.
/dev/hda2
> E: CD-ROM sürücüm.
/dev/cdrom
> F: USB diskim.
/dev/sda1
> ...
> [1] 64MB'lık INCA marka bir USB disk. "USB bellek" de deniyor
> sanırım. Kalem kadar bi büyüklüğü var. Bu USB diskimi bilgisayarımın USB
> portuna taktığımda, Windows'um bunu anında algılayıp, Masaüstü'mdeki
> Bilgisayarım'a F: bölümünü açıyor. Bu USB diskimin içindeki tüm dosyalarıma
> artık Bilgisayarım'daki F: bölümü
> ...
RedHat İşletim sisteminin kurulu olduğu bir bilgisayara bir USB diskitakarsanız, Windows2000'de olduğu gibi, otomatik olarak kullanıma hazırhale gelmez
(RedHat'ın öntanımlı ayarları ile). Kullanılabilir hale gelmesi için;komut isteminde [1] aşağıdaki iki satır komuta benzer komut(lar)yazmanız gerekir :
mkdir /mnt/usbdiskim
(/mnt/usbdiskim kılasörünü yarat [3])
mount /dev/sda1 /mnt/usbdiskim
(birinci USB diskimin içeriğini /mnt/usbdiskim kılasörüne bağla)
Önemli;
_______
1) CD-ROM sürücünüzdeki CD'yi veya disket sürücünüzdeki disketi güvenlibir şekilde çıkarmak için (sistemden ayırmak için), "umount" komutunu,ilgili aygıtın ismi ile birlikte kullanmalısınız.
umount /dev/fd0
umount /dev/cdrom
gibi.
2) "mount" komutu ile bir kılasöre yönlendirilen bir depolama aygıtını,bilgisayar yeniden başlatıldığında, o dizine "mount" komutu ile tekrarbağlamanız gerekir. Bu bağlama işlemini RedHat'ın kendisinin yapmasınıisterseniz; "/etc/fstab" dosyasının sonuna, ilgili aygıtın adını veyönlendirileceği kılasörün adresini eklemelisiniz.
3) "mount" komutu ile gerçekleştirdiğiniz yönlendirmelerde Türkçekarakter sorunları yaşıyorsanız, bölümünüzün /etc/fstab dosyasındakiilgili satirina SSS adresinde [4] belirtildiği gibi
iso-8859-9 ve codepage=857
parametrelerini de eklemeyi deneyin [5]. Tam bir tavsiye isterseniz,
quiet,iocharset=iso8859-9,umask=007,codepage=857,nodev ,noexec
parametrelerinin hepsini ekleyin [6].
[1] Linux'ta komut istemine (terminale) gitmek için Ctrl+Alt+F[1-6] tuşlarından birine basmanız gerekir.
[2] "root" isimli kullanıcı, Linux sistemlerinde, en yüksek düzeydeyetkiye sahip olan kullanıcı olarak bilinir (Windows sistemlerindeki"Administrator"
kullanıcısı gibi). Engel tanımaz. Sistem tarafından kullanmakta olan dosyaları bile silebilir (ben hiç denemedim).
[3] Siz farklı bir kılasör de kullanabilirsiniz tabi. Ama, haricidepolama aygıtları (sabitdiskler, disket sürücüleri, cd-romsürücüleri...), Linux'da
genelde /mnt/ kılasörü altındaki, o iş için boş bekleyen kılasörlere yönlendirilirler. Gelenekler genelde faydalıdır.